หิมาลัยไม่มีจริง การเดินทางด้วยหัวใจที่เปลี่ยนไปจากเดิม

Readers Club
เรื่อง : แว่นตาโต

 

"หนังสือเล่มนี้ไม่ใช่หนังสือนำเที่ยว หรือเล่าเรื่องการเดินทางอย่างที่เห็นทั่วไปในตลาด แต่เป็นอะไรที่มากกว่านั้น หากจะอ่านหนังสือเล่มนี้ให้ได้ทั้งอรรถและรส ก็ควรนั่งในที่เงียบ ๆ ปิดโทรศัพท์มือถือ แล้วอ่านอย่างช้า ๆ พร้อมกับใคร่ครวญไปด้วย" พระไพศาล วิสาโล


“ผมอ่านต้นฉบับ หิมาลัยไม่มีจริง ของนิ้วกลมจบด้วยความรู้สึกว่า นี่คือสุดยอดของบรรดาหนังสือที่ผม
ได้อ่านในรอบ 4-5 ปีที่ผ่านมา นี่คือหนังสือบอกเล่าการเดินทางที่เชื่อมโลกภายนอกและโลกภายใน ให้ยึดโยงเป็นหนึ่งเดียวกันอย่างหมดจดงดงามเป็นที่สุด” ประมวล เพ็งจันทร์


คือบางส่วนของคำนิยมที่มีให้กับ ‘หิมาลัยไม่มีจริง’ หนังสือเล่มล่าสุดของนิ้วกลม บันทึกการเดินทาง 10 วันสู่ค่ายฐานเอเวอเรสต์ EBC-Everest Base Camp ที่นักปีนเขาผู้ตั้งเป้าหมายจะพิชิตยอดเอเวอเรสต์ต้องมาปักหลักเพื่อปรับสภาพร่างกายก่อนปีนขึ้นยอดเขาที่สูงที่สุดในโลก


“หากถามว่า เรามา EBC กันทำไม ผมไม่แน่ใจในคำตอบแต่ละคน แต่สำหรับผมเอง ในช่วงวัยนี้กำลังต้องการจุดหมายท้าทายให้ต้องออกแรง ผมอยากเดินบนทางยากให้หัวใจเต้น อยากลำบากเพื่อให้รู้สึกถึง ‘ชีวิต’ ที่สูบฉีดอยู่ในร่างกาย แม้ไม่ใช่ตลอดเวลา แต่ผมเชื่อว่าเมื่อชีวิตผ่านมาถึงครึ่งทาง เราต้องการความท้าทายเป็นระยะ”

นิ้วกลมเขียนถึงเหตุผลของการเดินทางสู่ค่ายฐานเอเวอเรสต์ไว้ในช่วงต้น ๆ ของหนังสือ ที่มีความหนาถึง 656 หน้า! จากวันที่ 1 ถึงวันที่ 10 เขาพาเราไต่ระดับความสูงสัมผัสความหนาวขึ้นไปเรื่อย ๆ นอกจากเล่าประสบการณ์การเดินภูเขา นิ้วกลมยังนำประสบการณ์การอ่านและประสบการณ์ชีวิตผสานเรียบเรียงอย่างกลมกลืนในหนังสือเล่มนี้ ทั้งภูมิศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ศาสนา ปรัชญา พร้อมตั้งคำถามกับแก่นสารที่ซ่อนอยู่

แผ่นดินของเรา, ประวัติย่อของเกือบทุกสิ่ง, เอกภพ สรรพสิ่ง และมนุษยชาติ, ความเงียบ, สิทธารถะ, เต๋าแห่งฟิสิกส์, เยิรเงาสลัว, วิหารที่ว่างเปล่า ฯลฯ ล้วนปรากฏอยู่ในหิมาลัยไม่มีจริง ซึ่งชวนให้เราอยากย้อนกลับไปอ่านหนังสือเล่มที่เขาเขียนถึง และชวนให้อยากตามหาเล่มที่ยังไม่เคยอ่าน


ในคำนำนิ้วกลมบอกว่า นี่คือการเดินทางที่เขารู้สึกเต็มอิ่มที่สุดครั้งหนึ่งในชีวิต ระหว่างการเดินทางเขาเขียนบันทึกไว้ และนำมาเรียบเรียงเป็นหนังสือเล่มนี้ ซึ่งสิ่งสำคัญที่เขาพบก็คือ การเดินทางด้วยหัวใจที่เปลี่ยนไปจากเดิมที่ส่งผลให้มองโลกด้วยสายตาที่เปลี่ยนไปด้วยเช่นกัน


“ความสูงมีผลต่อจังหวะของการก้าว แต่เรื่องราวภายในใจก็มีผลไม่น้อยกว่ากัน ผมลืมความวุ่นวายในไทม์ไลน์ เฟซบุ๊คไปชั่วขณะ ไม่ได้หยิบมือถือขึ้นมาดูบ่อย ๆ มิต้องนับว่าแถวนี้ยากที่จะหาสัญญาณอินเตอร์เน็ตเจอ สองเท้าจึงมีสมาธิกับเส้นทางที่ก้าวไป จิตใจจดจ่อกับวินาทีตรงหน้าและสายตาก็ว่างพอที่จะพินิจพิจารณาสิ่งที่ได้พบเห็น ในภาวะเช่นนี้ สิ่งที่สวยงามมิได้ถูกแบ่งแยกว่าเล็กหรือใหญ่ งามก็คืองาม โดยไม่มีการเปรียบเทียบ คำว่างามกว่า สวยกว่า เป็นเรื่องน่าขบขันในโลกธรรมชาติ ทุกสิ่งเพียงปรากฏอย่างที่
มันเป็น ไม่ว่าใครจะเห็นหรือไม่ก็มิได้ลดทอนความหมายในการดำรงอยู่ของมันแม้แต่น้อย”


การเดินทางไปกับตัวหนังสือของนิ้วกลมจึงทำให้ผู้อ่านค่อย ๆ ปรับสายตาในการมองโลกเช่นกัน
ด้วยความหนา 600 กว่าหน้า อาจทำให้หลายคนท้อตั้งแต่ยังไม่เปิดอ่าน แต่ถ้าลงมืออ่านแล้วจะพบเสน่ห์ในวิธีการเล่าเรื่องของเขาที่มีพลังกระตุ้นให้เราอ่านบทต่อไป ๆ บางคนอาจเลยเถิดถึงขั้นอยากแบกเป้ไป Everest Base Camp สักครั้งในชีวิต อาจจะด้วยเหตุผลเดียวกับนิ้วกลมที่ว่า “ชีวิตต้องการบางอย่างให้หัวใจสูบฉีดแรง ๆ โดยเฉพาะหัวใจนักเดินทางที่ผ่านทางมาระยะหนึ่ง”


สำหรับนิ้วกลมแล้วการเดินไปบนหิมาลัยทำให้เข้าถึงสัจธรรมที่ว่า “ตัวเราเป็นส่วนหนึ่งของทั้งหมด และทั้งหมดเป็นส่วนหนึ่งของตัวเรา เส้นแบ่งที่ขอบร่างกายนั้นเป็นเรื่องสมมุติ เราแบ่งตัวเองว่า ‘นี่คือฉัน นั่นคือโลก’ ก็เพราะความคิดและไม่ว่าจะเชื่อในความคิดนี้มากขนาดไหน มันก็ไม่มีทางเป็นความจริงไปได้ ไม่มีทางเป็นความจริงได้เลยว่า ไม่มี ‘โลก’ อยู่ใน ‘ฉัน’ เรามิได้แบ่งแยกกันแบบนั้น”


หิมาลัยทำให้เขาเข้าใจความเชื่อมโยงของธรรมชาติ ได้ยินท่วงทำนองของชีวิตแห่งสรรพสิ่ง ชีวิตของท้องฟ้า ชีวิตของภูเขา ชีวิตของหิมะ ชีวิตของก้อนหิน ชีวิตของสายน้ำ ชีวิตของดอกไม้เล็ก ๆ ฯลฯ เป็นความเข้าใจที่มิใช่มาจากการอ่าน แต่มาจากการเอาตัวเองเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติจริง ๆ ก่อเกิดความเข้าใจด้วยความรู้สึกมิใช่ความคิดนำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลงของโลกภายใน

และเมื่ออ่านจนถึงการเดินทางในวันสุดท้ายของเขา เราก็จะรู้ถึงความหมายของ ‘หิมาลัยไม่มีจริง’

  • คอลัมน์ Readers Club ฉบับที่ 1102 ธันวาคม 2560

 


อ่านบทความย้อนหลัง
<




473/1-4 ซอยประชาสงเคราะห์ 2 ถนนประชาสงเคราะห์ แขวงดินแดง เขตดินแดง กรุงเทพฯ 10400 โทร. 0-2641-7941-50 แฟกซ์ 0-2248-5819 อีเมล: info@kwanruen.com
Copyright © 2011-2014 Kwanruen Magazine. All right reserved.